Lỡ một nhịp cầu

Trong cuộc đời mỗi con người, không thể nào tính đếm được bao nhiêu người đã đi ngang qua cuộc đời mình.

Mỗi người cùng đi với ta một đoạn đường, ngắn hay dài… phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố: hoàn cảnh, môi trường sống, cách nhìn nhận cuộc đời… Nhưng sau cùng, người ta thường gói lại trong một chữ: Duyên.

Đa số những mối quan hệ, khi chia xa – dù nguyên nhân từ phía nào – thì ít nhất một bên, hoặc cả hai, rồi cũng cảm thấy nhẹ lòng mà chấp nhận như một lẽ tất yếu. Nhưng vẫn có những cuộc chia xa để lại tiếc nuối cho cả hai phía. Những vết sẹo mãi không lành. Chỉ vì những nguyên nhân rất nhỏ, rất vụn vặt – những điều lẽ ra không đáng để hai con người tốt và hợp nhau phải rời xa. Giá như khi ấy, mỗi người có thêm một chút vốn sống… biết bỏ qua những tiểu tiết… biết bao dung hơn… thì có lẽ mọi chuyện đã khác.

Cuộc đời tôi đã có không ít những cuộc chia ly như thế. Lần đầu tiên là năm tôi học lớp 4 – với H, người bạn ở cùng phố. Như tôi đã kể, cuối năm lớp 3 tôi chuyển về trường Cù Chính Lan và học cùng lớp với bạn. Rất nhanh thôi, chúng tôi trở thành bạn thân. Nhà ở hai đầu con phố, con đường rẽ đến trường gần như là một điểm ở giữa. Nhưng chúng tôi thường đi quá điểm rẽ, đến tận nhà để rủ nhau đến trường, tùy thuộc vào hôm đó đứa nào đi sớm hơn. Những ngày nghỉ, chúng tôi cũng tìm đến nhau – khi thì vì bài vở, khi thì mượn truyện, mà nhiều khi… chẳng vì lý do gì cả. Chúng tôi quấn quýt như hình với bóng suốt mấy năm. Vậy mà, chỉ vì một xích mích nhỏ trong nhóm bạn – nhỏ đến mức bây giờ tôi không còn nhớ nổi – chúng tôi giận nhau. Một thời gian sau, H chuyển trường. Thỉnh thoảng, chúng tôi vẫn gặp nhau trên con đường quen thuộc ấy. Trong lòng, tôi biết rất rõ: đó là một người bạn tốt, chân thành, và tôi muốn làm lành. Nhưng bên ngoài, cái tôi quá lớn, khiến tôi vẫn lạnh tanh, lảng tránh.

Cho đến một lần… Tôi đang vừa đi vừa cắm cúi đọc sách, thì nghe tiếng: “Đ ơi, đọc truyện gì đấy?” Ngẩng lên, thấy H đang cười, đi ngược chiều, ngay ở ngã ba quen thuộc. Khoảnh khắc ấy đến quá bất ngờ. Tôi đứng sững. Không nói được gì. Giá như lúc đó tôi chỉ cần mỉm cười… hoặc gật đầu… thì có lẽ nhịp cầu đã được nối lại. Nhưng tôi đã không làm gì cả. H nhìn tôi, rồi lặng lẽ quay đi. Có lẽ, trong khoảnh khắc ấy, bạn nghĩ rằng mình bị từ chối. Và đó cũng là giọt cuối cùng làm tràn chiếc cốc tự trọng trong bạn.

H ơi… đã bao năm rồi, mình vẫn thầm trách chính mình vì khoảnh khắc đó.

Chính nó đã đẩy chúng ta xa nhau đến tận bây giờ. Mặc dù mình biết, bạn vẫn hỏi về mình qua những người khác.

Nhưng mình vẫn muốn bạn hiểu rằng: trước đó, cũng như lúc ấy… mình vẫn luôn mong chúng ta là bạn.

Mỗi chặng đời lại có những ngây ngô và sai lầm khác nhau. Lên cấp ba, tôi chơi thân với một nhóm bạn, trong đó có hai người từ nhóm cũ. Tôi đã từng tin rằng tình bạn ấy sẽ bền vững, bởi chúng tôi có quá nhiều kỷ niệm từ những ngày còn nhỏ.

Nhưng rồi khi lên lớp 10, lớp bị xé lẻ. Mỗi người một môi trường mới. Một người bạn mà tôi nghĩ là thân nhất – người đã đi cùng tôi suốt từ lớp 3 – bắt đầu thay đổi. Mỗi khi đang đi cùng chúng tôi, thấy bạn mới là bạn ấy lại nói: “Thông cảm nhé, tớ phải sang với các bạn mới đây.”

Lần đầu, tôi sững sờ. Nhưng vẫn tự tìm lý do để biện minh cho bạn. Những lần sau, tôi hiểu đó là cách sống của bạn: “thuộc về nơi mình đang đứng”.

Không trách. Không giận. Chỉ là từ đó và đến tận bây giờ, chúng tôi trở thành những người học chung trường.

Và tôi hiểu thêm một điều: trong tình bạn, không có chuyện mình nghĩ thân… thì sẽ là thân.

Năm đầu tiên vào đại học, tôi lại có một người bạn khác. Tôi quý sự chân chất, hiền lành của bạn – cái chất rất “quê”, rất thật. Khi nhiều người không để ý đến bạn, thì tôi vẫn chơi thân…

Dù sau đó không còn học cùng lớp, ở cùng phòng, chúng tôi vẫn gặp nhau, vẫn chia sẻ với nhau từ những câu chuyện nhỏ nhất(từ bi thuốc lào) trở lên.

Ra trường, bạn vào làm trong Nam, rồi ra Bắc, chúng tôi vẫn giữ liên lạc. Bạn từng vào nhà tôi chơi, từng đưa người yêu đến giới thiệu. Khi tôi mới về công tác ở Bút Sơn, bạn cũng giúp tôi rất nhiều.

Tôi đã từng tin: đây là một tình bạn đã đủ thử thách để bền lâu. Nhưng rồi…

Ngay gần ngày cưới của bạn, trong một cuộc vui, tôi buột miệng nói một câu đùa – không ác ý, không xúc phạm. Vậy mà bạn nổi giận. Chửi bới tôi bằng những lời lẽ nặng nề, như với một kẻ thù. Mặc dù tôi đã từng về quê bạn, đến thăm con trai bạn lúc mới sinh… Chúng tôi vẫn chỉ là những người từng học cùng và làm chung một nhà máy thế thôi.

Nhìn lại, có những tình bạn trở thành vết sẹo. Với H – đó là lỗi của tôi.

Còn lại, tôi thấy lòng mình thanh thản. Bởi tôi hiểu: tình bạn hay tình yêu, đều phải đến từ hai phía. Chỉ một người muốn, dù chân thành đến đâu, cũng không đủ.

Nếu cả hai phía đều có niềm vui khi ở bên nhau, mà vẫn để đánh mất – thì dù vì lý do gì, đó cũng là một điều đáng tiếc… và lỗi không thuộc về riêng ai.

Nhưng nếu phải rút ra một điều cho mình, thì có lẽ là: Trong một mối quan hệ, điều đáng sợ nhất không phải là khác biệt, mà là sự im lặng đúng vào khoảnh khắc cần lên tiếng.

Một nụ cười. Một cái gật đầu. Một lời nói giản dị.

Đôi khi nhỏ bé đến mức ta nghĩ rằng không cần thiết. Nhưng chính những điều nhỏ bé ấy… lại có thể giữ lại, hoặc đánh mất… một con người.

Con người có thể gặp rất nhiều người trong đời. Nhưng để gặp được một người thật sự hiểu mình, hợp với mình – không phải dễ.

Vì thế, nếu đã nhận ra điều đó, thì đôi khi… nên chậm lại một chút, hạ cái tôi xuống một chút, và giữ lấy nhau… thêm một lần.